วันที่ 22 พ.ย. 69 ทาง นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ หรือหมอเจด รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์ในเพจ หมอเจดว่า “หมอครับ แฟนผมกรนดังมาก แต่ที่น่ากลัวคืออยู่ ๆ เสียงกรนก็เงียบไป ผ่านไปสักพักถึงสะดุ้งหายใจเฮือกใหญ่!” ใครเคยเห็นคนที่บ้านนอนแบบนี้บ้างครับ? บางคนกรนมาตั้งแต่หนุ่ม ๆ จนคิดว่าเป็นเรื่องปกติไปแล้ว แต่ถ้าเสียงกรนดังสลับกับช่วงเงียบ เหมือนหยุดหายใจ แล้วตามด้วยเสียงเฮือก ผมอยากให้ระวังภาวะ หยุดหายใจขณะหลับ ครับ เพราะบางคนเกิดเหตุการณ์แบบนี้ซ้ำ ๆ ตลอดคืนโดยที่เจ้าตัวไม่รู้เลย!
ทำไมคนที่กรน ถึงหยุดหายใจได้?
เวลานอนหลับ กล้ามเนื้อบริเวณคอ และทางเดินหายใจจะคลายตัวลงครับ บางคนทางเดินหายใจแคบอยู่แล้ว พอกล้ามเนื้อคลายตัวมากขึ้น ทางเดินหายใจก็อาจตีบหรือปิดชั่วคราว อากาศผ่านเข้าออกได้น้อยลง ออกซิเจนในเลือดอาจลดลงตามมา สมองจึงกระตุ้นให้ร่างกายตื่นตัว เพื่อกลับมาหายใจได้อีกครั้ง บางคนเลยมีเสียงกรนดังสลับเงียบ ก่อนสะดุ้งหายใจเฮือกใหญ่ แบบนี้เรียกว่า Obstructive Sleep Apnea (OSA) หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นครับ
แล้วจะสังเกตได้ยังไง? ลองเช็ก 5 อาการนี้ครับ
กรนดัง แล้วเงียบไปเป็นช่วง ๆ ข้อนี้คนที่นอนข้าง ๆ มักสังเกตได้ก่อนเจ้าตัวครับ กรนดังอยู่ดี ๆ แล้วเสียงหายไป เหมือนกลั้นหายใจอยู่หลายวินาที ก่อนจะกลับมาหายใจเสียงดังอีกครั้ง ถ้าเห็นแบบนี้ซ้ำ ๆ ควรพาไปตรวจเรื่องการนอนครับ
สะดุ้งตื่นเหมือนสำลักหรือขาดอากาศ บางคนตื่นขึ้นมากลางดึก พร้อมความรู้สึกเหมือนหายใจไม่ทัน ต้องอ้าปากหายใจเฮือกใหญ่ บางครั้งมีอาการใจเต้นแรงร่วมด้วย อาการนี้อาจเกิดจากทางเดินหายใจ ที่ตีบหรือปิดระหว่างนอนหลับครับ
นอนครบ 8 ชั่วโมง แต่ตื่นมาเหมือนไม่ได้นอน ข้อนี้เจอบ่อยครับ เข้านอนตั้งแต่สี่ทุ่ม ตื่นหกโมงเช้า นอนตั้ง 8 ชั่วโมง แต่ทำไมยังเพลีย หัวไม่โล่ง บางคนปวดหัวตอนเช้าอีก! เพราะการหายใจติดขัดซ้ำ ๆ อาจทำให้การนอนหลับถูกรบกวนทั้งคืน นอนนานจึงไม่ได้แปลว่า ร่างกายจะพักผ่อนได้เต็มที่เสมอไป
ง่วงกลางวันผิดปกติ นั่งเฉย ๆ ก็หลับ กินข้าวเสร็จก็ง่วง นั่งดูโทรทัศน์ก็หลับ บางคนนั่งทำงานยังเผลอสัปหงก ถ้าง่วงจนควบคุมตัวเองลำบาก โดยเฉพาะเวลาขับรถ อันนี้ต้องระวังครับ เพราะภาวะหยุดหายใจขณะหลับ อาจทำให้สมาธิและความตื่นตัวลดลง เพิ่มโอกาสเกิดอุบัติเหตุได้
ตื่นมาฉี่บ่อย และความดันคุมยาก บางคนต้องลุกมาฉี่คืนละหลายรอบ ทั้งที่ไม่ได้ดื่มน้ำเยอะก่อนนอน การหยุดหายใจขณะหลับ อาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน ที่ควบคุมการขับน้ำและเกลือของร่างกาย อีกอย่างคือบางคนมีความดันสูง โดยเฉพาะความดันที่คุมได้ยาก ถ้ามีทั้งกรนดัง ง่วงกลางวัน ตื่นมาฉี่บ่อย และความดันสูง ยิ่งควรประเมินเรื่อง OSA ครับ
ทำไมผมถึงอยากให้คนกรนดังไปตรวจ?
เพราะปัญหาไม่ได้จบแค่เสียงกรนครับ ถ้าหยุดหายใจซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน ร่างกายอาจเจอทั้งออกซิเจนลดลง และการนอนที่ถูกรบกวนบ่อย ๆ ภาวะนี้เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงที่สูงขึ้นของ
• ความดันสูง โดยเฉพาะคนที่คุมความดันยาก
• หัวใจเต้นผิดจังหวะบางชนิด
• โรคหัวใจและหลอดเลือด
• ปัญหาการควบคุมน้ำตาล
• อาการง่วงและสมาธิลดลงระหว่างวัน แต่ไม่ใช่ว่าทุกคนที่กรนจะเป็น OSA ครับ และคนที่ไม่กรนดังชัดเจนก็อาจเป็นได้เหมือนกัน .
ถ้าสงสัยหยุดหายใจขณะหลับ ต้องตรวจยังไง?
หมออาจแนะนำการตรวจการนอนหลับ ที่หลายคนเรียกว่า Sleep Test การตรวจจะช่วยดูว่า ระหว่างหลับมีการหายใจติดขัดบ่อยแค่ไหน รวมถึงดูระดับออกซิเจนและข้อมูลอื่น ๆ บางคนตรวจที่บ้านได้ บางคนต้องตรวจในศูนย์การนอนหลับ ขึ้นอยู่กับสุขภาพและความเหมาะสมครับ
แล้วถ้าตรวจเจอ รักษาได้ไหม?
มีวิธีรักษาครับ และหลายคนดีขึ้นได้มาก
• ลดน้ำหนักถ้ามีน้ำหนักเกิน ช่วยลดความรุนแรงของ OSA ได้ในบางคน
• ลองนอนตะแคง โดยเฉพาะคนที่มีอาการมากเวลานอนหงาย
• หลีกเลี่ยงเหล้าก่อนนอน เพราะอาจทำให้ทางเดินหายใจยุบตัวง่ายขึ้น
• ใช้เครื่อง CPAP ตามข้อบ่งชี้ เป็นเครื่องที่ส่งแรงดันอากาศช่วยเปิดทางเดินหายใจขณะหลับ เหมาะกับคนจำนวนมากที่มี OSA และช่วยลดอาการง่วงกลางวันได้
• อุปกรณ์ครอบฟันหรือการรักษาอื่น ๆ อาจเหมาะกับบางคน โดยให้หมอช่วยเลือกตามความรุนแรงและสาเหตุ
คืนนี้ถ้าคนที่บ้านกรนดัง ลองสังเกตจังหวะการหายใจดูครับ ถ้ามีช่วงเงียบเหมือนหยุดหายใจ แล้วตามด้วยการสะดุ้งเฮือกซ้ำ ๆ อย่าคิดว่าแค่เหนื่อยจากงานแล้วหลับลึก ลองชวนกันไปตรวจให้รู้สาเหตุ เพราะการนอนที่ดี ไม่ใช่แค่หลับให้ครบ 8 ชั่วโมง แต่ต้องหายใจได้ดีตลอดคืนด้วยครับ ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ