จากข่าวการสูญเสีย "ต๋อง วงทู" หรือ นายสุรพันธ์ จำลองกุล อดีตนักร้องชื่อดังยุค 90 ที่ได้จากไปด้วยโรคมะเร็งหลังโพรงจมูก ได้สร้างความอาลัยแก่ครอบครัว บุคคลในวงการบันเทิง และแฟนเพลงอย่างยิ่ง
การจากไปในครั้งนี้ทำให้โรคร้ายอย่างมะเร็งหลังโพรงจมูกกลับมาได้รับความสนใจจากสังคมอีกครั้ง โดยเฉพาะเรื่องสัญญาณเตือนภัยที่ต้องระมัดระวัง เนื่องจากในระยะเริ่มต้น โรคดังกล่าวอาจแสดงอาการที่ใกล้เคียงกับโรคทั่วไป จนทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงอาการหวัดเรื้อรังหรือโรคภูมิแพ้ และอาจมองข้ามการตรวจรักษาอย่างทันท่วงที
มะเร็งหลังโพรงจมูกเกิดขึ้นบริเวณด้านหลังจมูก ซึ่งอยู่ใกล้กับฐานกะโหลกและช่องทางเชื่อมต่อไปยังหู ทำให้อาการในระยะแรกอาจไม่ชัดเจน ข้อมูลทางการแพทย์ระบุว่าสัญญาณที่พบได้ เช่น คัดจมูกหรือจมูกอุดตัน เลือดกำเดาไหล หูอื้อหรือได้ยินลดลง เจ็บคอ และมีก้อนบริเวณคอ ขณะที่หากโรคลุกลามอาจพบอาการปวดศีรษะ เห็นภาพซ้อน หน้าชา หรือใบหน้าอ่อนแรงได้
หนึ่งในอาการที่ควรให้ความสำคัญคือ ก้อนบริเวณคอ รวมถึงอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นต่อเนื่องหรือเป็นข้างเดียวโดยไม่ทราบสาเหตุ เพราะอาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งเสมอไป แต่ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัด โดยการตรวจอาจรวมถึงการส่องกล้องบริเวณโพรงหลังจมูกและการตัดชิ้นเนื้อเพื่อยืนยันการวินิจฉัย
สำหรับ มะเร็งหลังโพรงจมูกระยะ 4 ในทางการแพทย์ยังแบ่งออกเป็นระยะ IVA และ IVB โดยระยะ IVA อาจเป็นกรณีที่มะเร็งลุกลามไปยังบริเวณสำคัญ เช่น สมอง เส้นประสาทสมอง หรือกระดูกบริเวณรอบดวงตา รวมถึงกรณีที่มีต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอขนาดใหญ่ ส่วนระยะ IVB หมายถึงมะเร็งแพร่ไปยังต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ไกลออกไปหรืออวัยวะอื่น เช่น ปอด กระดูก หรือตับ
ด้านแนวทางการรักษา มะเร็งหลังโพรงจมูกเป็นมะเร็งที่ใช้ รังสีรักษาและเคมีบำบัด เป็นแนวทางสำคัญ โดยในผู้ป่วยบางกลุ่มอาจได้รับเคมีบำบัดก่อนหรือร่วมกับการฉายรังสี ขึ้นอยู่กับระยะและลักษณะของโรค ขณะที่แนวทางของศูนย์มะเร็ง โรงพยาบาลรามาธิบดี ระบุถึงเทคนิคการฉายรังสี เช่น 3-D Conformal Radiotherapy และ IMRT เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะกับตำแหน่งของโรค
สำหรับผู้ป่วยที่โรคแพร่กระจายหรือกลับมาเป็นซ้ำ แพทย์อาจพิจารณาการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด ภูมิคุ้มกันบำบัด หรือการฉายรังสีในบางกรณี ส่วนการผ่าตัดไม่ได้เป็นการรักษาหลักในผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกทุกราย แต่สามารถนำมาพิจารณาในผู้ป่วยบางกลุ่มตามตำแหน่งและการตอบสนองต่อการรักษา
นอกจากการควบคุมโรคแล้ว การดูแลเรื่องโภชนาการ อาการปวด ปากและคอแห้ง ปัญหาการกลืน รวมถึงสภาพจิตใจ ก็มีความสำคัญต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเช่นกัน
ดังนั้น หากมีอาการผิดปกติบริเวณจมูก หู หรือคอที่เป็นต่อเนื่อง โดยเฉพาะก้อนที่คอ เลือดกำเดาไหลซ้ำๆ หรืออาการหูอื้อและการได้ยินลดลง ควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นเพียงภูมิแพ้หรือหวัดเรื้อรัง เพราะการวินิจฉัยที่ถูกต้องจะช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาได้เหมาะสมกับแต่ละราย
