งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร The Lancet Healthy Longevity ได้ติดตามข้อมูลของผู้ใหญ่กว่า 400,000 คน อายุระหว่าง 35-70 ปี พบว่า ผู้ที่เน้นรับประทานอาหารจากพืชที่ดีต่อสุขภาพ มีความเสี่ยงเกิดโรคเรื้อรังหลายชนิดลดลงได้ถึง 30% โดยผลลัพธ์ชัดเจนมากเป็นพิเศษในกลุ่มคนอายุต่ำกว่า 60 ปี
นักวิจัยยังพบอีกว่า ทุกการเพิ่มคะแนน “ดัชนีอาหารจากพืชเพื่อสุขภาพ” 10 คะแนน จะสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคที่ลดลงอย่างชัดเจน ซึ่งอาหารหลักที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม “ตัวช่วยสำคัญ” มีอยู่ 4 ประเภท
1. ธัญพืชไม่ขัดสี ธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต หรือโฮลวีต ถูกยกให้เป็นหนึ่งในอาหารสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงโรคมะเร็งและโรคเรื้อรังได้ดีกว่าคาร์โบไฮเดรตขัดสี งานวิจัยชี้ว่า แม้จะกินอาหารจากพืช แต่หากยังเน้นแป้งขัดสี น้ำตาล หรืออาหารแปรรูปมากเกินไป ก็อาจไม่ได้ผลดีต่อสุขภาพอย่างที่คิด ตรงกันข้ามยังเพิ่มความเสี่ยงโรคได้อีกด้วย
2. ผักใบเขียว ผักใบเขียวเป็นกลุ่มอาหารที่หลายคนรู้ว่าดี แต่กลับกินไม่เพียงพอในชีวิตประจำวัน ทั้งที่เป็นแหล่งสำคัญของวิตามิน ใยอาหาร และสารต้านอนุมูลอิสระ ผลการศึกษาพบว่า คนที่เพิ่มสัดส่วนผักในแต่ละมื้ออย่างสม่ำเสมอ มีแนวโน้มเสี่ยงโรคเรื้อรังต่ำกว่าอย่างชัดเจน ถือเป็นหนึ่งในพฤติกรรมง่ายที่สุดที่ช่วยดูแลสุขภาพระยะยาวได้
3. ผลไม้ ผลไม้ธรรมชาติยังคงเป็นอีกกลุ่มอาหารที่นักวิจัยแนะนำ เพราะช่วยทดแทนขนมหวานและอาหารน้ำตาลสูงได้ดี อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า ควรเลือกผลไม้สดมากกว่าผลไม้แปรรูปหรือเครื่องดื่มที่เติมน้ำตาล เพราะแม้จะมาจากผลไม้เหมือนกัน แต่ปริมาณน้ำตาลส่วนเกินอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้
4. พืชตระกูลถั่ว ถั่วแดง ถั่วดำ ถั่วลูกไก่ หรือถั่วเหลือง เป็นแหล่งโปรตีนจากพืชที่มีใยอาหารสูง และช่วยเพิ่มความหลากหลายให้กับมื้ออาหาร การเพิ่มพืชตระกูลถั่วในอาหารประจำวัน ยังเป็นวิธีง่ายๆ ที่ช่วยลดการบริโภคเนื้อแดงและอาหารไขมันสูง ซึ่งสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคเรื้อรังหลายชนิด อัลมอนด์ วอลนัท เมล็ดฟักทอง หรือเมล็ดทานตะวัน เป็นกลุ่มอาหารที่อุดมด้วยไขมันดีและสารอาหารสำคัญ เมื่อรับประทานในปริมาณเหมาะสม สามารถช่วยสนับสนุนสุขภาพหัวใจและรูปแบบการกินที่สมดุลได้
นักวิจัยระบุว่า อาหารกลุ่มนี้มีบทบาทสำคัญในการสร้างรูปแบบการกินแบบเน้นพืช ซึ่งสัมพันธ์กับการลดความเสี่ยงโรคเรื้อรังในระยะยาว
